رژیم غذایی در شیمی درمانی و پرتودرمانی: کاهش تهوع،استفراغ واسهال

اگر شما تحت شیمی درمانی هستید و می‌خواهید در طول درمان سالم و راحت باشید باید به آنچه در طول درمان می‌خورید توجه ویژه داشته باشید زیرا رژیم غذایی در این دوره می‌تواند تفاوت زیادی در کمک به رسیدن به این هدف ایجاد کند.
شیمی درمانی و پرتودرمانی علاوه بر خود سرطان، بر سیستم تغذیه نیز تاثیر میگذارند. تجربه هر فرد در زمینه شیمی درمانی متفاوت است، بنابراین متخصصان تغذیه انواع مختلفی از رژیم‌های غذایی را ارائه می‌دهند تا به شما در درمان عوارض جانبی ناخوشایند کمک کنند.

تهوع، استفراغ، اسهال، زخم دهان، ریزش مو و کاهش وزن فقط تعدادی از عوارض جانبی شایع شیمی‌درمانی هستند. هنگامی‌که بیمار سرطانی تحت‌ شیمی‌درمانی قرار می‌گیرد، تغذیه سالم و اجتناب از انواع خاصی از غذاها نه‌تنها ضروری است بلکه می‌تواند به کاهش عوارض جانبی کمک کند. بنابراین توصیه می‌شود که در طول و بعد از شیمی‌درمانی بهترین و مفیدترین رژیم غذایی را داشته باشید. متخصصین تغذیه ما باتجربه‌ی فراوان در تجویز رژیم غذایی مناسب برای انواع بیماری‌ها ازجمله بیماری‌های سرطانی و شیمی‌درمانی آماده‌ی خدمت‌رسانی به بیماران عزیز می‌باشند. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با  ما تماس حاصل فرمایید.

بهترین غذاها در طول شیمی‌درمانی


غذاهایی که در ادامه معرفی می‌شوند می‌توانند کمک کنند تا عوارض جانبی شیمی‌درمانی به حداقل برسند. هرچند بهتر است که در طول شیمی‌درمانی با کمک پزشک رژیم غذایی مناسب منحصربه‌فرد خود را بیابید.

هویج موجب افزایش اثر شیمی‌درمانی می‌شود

هویج غذایی فوق‌العاده در طول شیمی‌درمانی است. ترکیبات گیاهی خاصی، که در جعفری نیز یافت می‌شوند، می‌توانند شیمی‌درمانی را با متوقف ساختن مکانیسم بدن که گاهی اوقات در درمان سرطان دخالت می‌کنند، مؤثرتر کند. محققان امیدوارند که این ماده بتواند درمان  را تکمیل کند تا نتایج بهتر برای بیماران ارائه شود.

سس گوشت خشکی دهان را رفع می‌کند

اگر دهان شما خشک می‌شود – یک عارضه جانبی شیمی‌درمانی –  و بلعیدن دشوار است سعی کنید مواد غذایی را با سس‌ها مانند سس گوشت یا حتی شیر کم‌چرب نرم کنید. میکس کردن غذاها نیز به راحت کردن بلع غذا کمک می‌کند.

برنج و موز برای رفع اسهال

اگر اسهال ناشی از شیمی‌درمانی باشد، غذاهایی مانند برنج، موز و سیب پخته‌شده می‌تواند اسهال را متوقف کنند. از غذاهای چرب، میوه‌های خام و غلات کامل اجتناب کنید زیرا می‌توانند اسهال را بدتر کنند.

غلات کامل

از سوی دیگر اگر شما مبتلابه یبوست هستید، نوشیدن مقدار زیاد مایعات و خوردن غذاهای حاوی فیبرهای نامحلول مانند نان یا غلات کامل، میوه‌های خشک شده، لوبیا یا نخود خشک به سیستم گوارش کمک می‌کنند. نوشیدن ۸ تا ۱۲ فنجان مایع در روز برای کسانی که تحت درمان سرطان هستند توصیه می‌شود.

وعده‌های غذایی کوچک به رفع کم‌اشتهایی کمک می‌کند

از دست دادن اشتها عارضه جانبی شیمی‌درمانی است، اما به‌جای اجبار به خوردن سه وعده غذایی بزرگ، در طول روز ۵ یا ۶ وعده غذای کوچک‌تر را بخورید تا انرژی‌تان حفظ شود. اضافه کردن مکمل‌های پروتئینی و غذاهای پرکالری به رژیم غذایی شما به حفظ وزن سالم کمک می‌کند. بااین‌حال، همیشه با پزشک خود مشورت کنید تا رژیم غذایی‌تان را مطابق با وضعیت، تشخیص و نیازهای خود تنظیم کنید.

آب‌نبات زنجبیلی تهوع را رفع می‌کند

شیمی‌درمانی اغلب باعث ایجاد حالت تهوع می‌شود اما آب‌نبات زنجبیلی و آب‌لیمو معده را می‌کنند. قبل از غذا یا در طول وعده‌های غذایی از آن‌ها مصرف کنید تا دل‌پیچه را کاهش دهید.

فرنی برای زخم‌های دهانی

زخم‌های دهان می‌توانند حتی خوردن نرم‌ترین غذاها را دردناک کنند. اگر شیمی درمان دهان شما را دردناک کرده است، سعی کنید غذاهای پخته‌شده که به‌راحتی بلعیده می‌شوند، مانند کره، برنج، تخم‌مرغ، فرنی و سوپ بخورید.هرچه غذاها بدون چاشنی باشند بهتر است زیرا نمک یا ادویه‌جات می‌تواند زخم را دردناک‌تر کنند. از غذاهای تند و ترد مثل کراکر، چیپس و سبزی‌ها خام اجتناب کنید و همچنین غذاهای سرخ‌شده، سالسا و فلفل قرمز چینی که باعث زخم می‌شوند مصرف نکنید.

آب‌پرتقال مانع از خشک شدن دهان می‌شود

با قرار دادن مقدار کافی غذاهای شیرین و ترش در رژیم غذایی خود از خشک شدن دهان جلوگیری کنید. نوشیدن مایعاتی مانند لیموناد و آب پرتقال به شما کمک می‌کند که بزاق بیشتری تولید کنید زیرا ترشی آن‌ها غدد بزاق را تحریک می‌کند. بااین‌حال، اگر شیمی‌درمانی باعث زخم دهان و گلودرد شده است این نوع غذاها را نخورید و ننوشید زیرا علائم شما را بدتر می‌کنند.

پیاز و سیر سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند

پیاز و سیر (کبابی، پخته یا خام) به‌عنوان مبارزان با سرطان به‌شدت توصیه می‌شوند زیرا سطح بالای آنتی‌اکسیدان آن‌ها باعث واکنش طبیعی سیستم ایمنی بدن علیه سرطان می‌شود. درواقع، پیاز با طعم قوی حتی می‌تواند رشد برخی از سلول‌های سرطانی را مهار کند.

پروتئین پایدار انرژی و عضلات را حفظ می‌کند

 خوردن پروتئین بیشتر هنگام شیمی‌درمانی به شما انرژی می‌دهد و ماهیچه‌هایتان قوی می‌شود. پروتئین‌هایی مانند تخم‌مرغ، ماهی، توفو و مرغ را انتخاب کنید. بسیاری از افراد مبتلابه سرطان متوجه می‌شوند که گوشت قرمز برای آن‌ها طعم فلزی ناخوشایندی دارد.

مواد غذایی غنی از سلنیوم با سرطان مبارزه می‌کنند

آجیل، غذاهای دریایی، جو و برنج قهوه‌ای همه منابع عالی سلنیوم و معدنی برای مبارزه با سرطان هستند. ترکیبات سلنیوم سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند، به‌این‌ترتیب می‌توان آن را به مبارزه با برخی از سرطان‌های مانند لوسمی و ملانوم تبدیل کرد. بااین‌حال، از خوردن ماهی‌های خام جلوگیری کنید زیرا می‌توانند در طول درمان شما را در معرض خطر بیشتری از ابتلا به بیماری‌های سو تغذیه قرار دهند. ماهی‌های آب شیرین مانند ماهی قزل‌آلا و گربه‌ماهی را زیاد مصرف کنید و همیشه مطمئن شوید که کاملاً پخته‌شده‌اند.

مواد غذایی نامناسب در طول شیمی‌درمانی


شیمی‌درمانی به‌عنوان درمانی برای سرطان است که در بیمارستان‌ها در سراسر کشور ارائه می‌شود. شیمی‌درمانی اگرچه برای از بین بردن سلول‌های سرطانی بسیار مؤثر است اما ازآنجاکه بر سلول‌های سالم نیز تأثیر می‌گذارد عوارض جانبی متعددی دارد. تهوع، استفراغ، اسهال، زخم دهان، ریزش مو و کاهش وزن تنها تعدادی از عوارض جانبی شایع در شیمی‌درمانی هستند. هنگامی‌که بیمار سرطانی تحت شیمی‌درمانی قرار می‌گیرد، اجتناب از انواع خاصی از غذاها می‌تواند به کاهش عوارض جانبی کمک کند. در ادامه تعدادی از مواد غذایی نامناسب در طول شیمی‌درمانی معرفی می‌شود:

سبزی‌ها خام

سبزی‌ها خام پر از فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند و بسیاری از بیماران مبتلابه سرطان فکر می‌کنند که خوردن آن‌ها ممکن است پس از شیمی‌درمانی مفید باشد. واقعیت این است که برای حفظ ایمنی و کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های غذایی سبزی‌ها باید پخته شوند.
شیمی‌درمانی موجب کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون فرد و ضعف سیستم ایمنی بدن می‌شود. سبزی‌ها خام مانند خیار و کرفس دارای مقدار بیشتری از باکتری‌ها نسبت به سبزی‌ها پخته‌شده هستند. بزرگ‌سالان سالم می‌توانند طی چند روز بیش از یک بیماری از طریق غذا دریافت کنند اما برای کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند این باکتری‌ها می‌توانند خطرناک یا حتی کشنده باشند. اجتناب از سبزی‌ها سالادی و سبزی‌ها خام و مصرف سبزی‌ها پخته برای بیمارانی که دوره شیمی‌درمانی را می‌گذرانند بهتر است.

غذاهای تند

غذاهای تند نوع دیگری از مواد غذایی هستند که باید در طول شیمی‌درمانی از آن‌ها اجتناب شود. درحالی‌که آن‌ها به‌طور مستقیم به‌سلامت بیمار آسیب نمی‌رسانند، می‌توانند عوارض جانبی شیمی‌درمانی را بدتر کنند. مواد غذایی مانند فلفل‌های تند و غذاهای چاشنی‌دار می‌توانند معده را ناراحت و خطر ابتلا به اسهال را پس از درمان افزایش دهند. غذاهای تند همچنین ممکن است تهوع را افزایش دهند و یا زخم دهان و گلودرد را افزایش دهند.

مرکبات

پس از شیمی‌درمانی باید از مصرف پرتقال، گریپ‌فروت و نارنگی‌ها اجتناب شود و میوه‌های نرم‌تر و خوش‌طعم مانند موز مصرف شود.  زخم‌های دهان عارضه جانبی شایع در شیمی‌درمانی هستند. هنگامی‌که حتی بی‌طعم‌ترین مواد غذایی روی زخم قرار می‌گیرند می‌تواند بسیار دردناک باشد. اسیدیته بالای مرکبات باعث ایجاد زخم‌های دهانی می‌شود. علاوه بر این مرکبات ممکن است در بعضی افراد باعث یبوست شوند.

غذاهای سرخ‌شده

عوارض جانبی شیمی‌درمانی مانند حالت تهوع، استفراغ و بی‌اشتهایی می‌تواند با خوردن غذاهای سرخ‌شده بدتر شود. ازآنجاکه بیماران شیمی‌درمانی اغلب مشکل عدم جذب کالری کافی دارند، دوستان و اعضای خانواده آن‌ها ممکن است غذاهای پرکالری مانند مرغ سرخ‌شده یا سیب‌زمینی سرخ‌کرده را توصیه کنند. این غذاها ممکن است آسیب بیشتری نسبت به مزیت داشته باشند و موجب ناراحتی بیمار شوند. به‌جای غذاهای چرب و سرخ‌شده از غذاهای پخته یا کبابی مصرف کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *