رژیم غذایی در شیمی درمانی و پرتودرمانی: کاهش تهوع،استفراغ واسهال

اگر شما تحت شیمی درمانی هستید و می‌خواهید در طول درمان سالم و راحت باشید باید به آنچه در طول درمان می‌خورید توجه ویژه داشته باشید زیرا رژیم غذایی در این دوره می‌تواند تفاوت زیادی در کمک به رسیدن به این هدف ایجاد کند.
شیمی درمانی و پرتودرمانی علاوه بر خود سرطان، بر سیستم تغذیه نیز تاثیر میگذارند. تجربه هر فرد در زمینه شیمی درمانی متفاوت است، بنابراین متخصصان تغذیه انواع مختلفی از رژیم‌های غذایی را ارائه می‌دهند تا به شما در درمان عوارض جانبی ناخوشایند کمک کنند.

تهوع، استفراغ، اسهال، زخم دهان، ریزش مو و کاهش وزن فقط تعدادی از عوارض جانبی شایع شیمی‌درمانی هستند. هنگامی‌که بیمار سرطانی تحت‌ شیمی‌درمانی قرار می‌گیرد، تغذیه سالم و اجتناب از انواع خاصی از غذاها نه‌تنها ضروری است بلکه می‌تواند به کاهش عوارض جانبی کمک کند. بنابراین توصیه می‌شود که در طول و بعد از شیمی‌درمانی بهترین و مفیدترین رژیم غذایی را داشته باشید. متخصصین تغذیه ما باتجربه‌ی فراوان در تجویز رژیم غذایی مناسب برای انواع بیماری‌ها ازجمله بیماری‌های سرطانی و شیمی‌درمانی آماده‌ی خدمت‌رسانی به بیماران عزیز می‌باشند. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با  ما تماس حاصل فرمایید.

بهترین غذاها در طول شیمی‌درمانی


غذاهایی که در ادامه معرفی می‌شوند می‌توانند کمک کنند تا عوارض جانبی شیمی‌درمانی به حداقل برسند. هرچند بهتر است که در طول شیمی‌درمانی با کمک پزشک رژیم غذایی مناسب منحصربه‌فرد خود را بیابید.

هویج موجب افزایش اثر شیمی‌درمانی می‌شود

هویج غذایی فوق‌العاده در طول شیمی‌درمانی است. ترکیبات گیاهی خاصی، که در جعفری نیز یافت می‌شوند، می‌توانند شیمی‌درمانی را با متوقف ساختن مکانیسم بدن که گاهی اوقات در درمان سرطان دخالت می‌کنند، مؤثرتر کند. محققان امیدوارند که این ماده بتواند درمان  را تکمیل کند تا نتایج بهتر برای بیماران ارائه شود.

سس گوشت خشکی دهان را رفع می‌کند

اگر دهان شما خشک می‌شود – یک عارضه جانبی شیمی‌درمانی –  و بلعیدن دشوار است سعی کنید مواد غذایی را با سس‌ها مانند سس گوشت یا حتی شیر کم‌چرب نرم کنید. میکس کردن غذاها نیز به راحت کردن بلع غذا کمک می‌کند.

برنج و موز برای رفع اسهال

اگر اسهال ناشی از شیمی‌درمانی باشد، غذاهایی مانند برنج، موز و سیب پخته‌شده می‌تواند اسهال را متوقف کنند. از غذاهای چرب، میوه‌های خام و غلات کامل اجتناب کنید زیرا می‌توانند اسهال را بدتر کنند.

غلات کامل

از سوی دیگر اگر شما مبتلابه یبوست هستید، نوشیدن مقدار زیاد مایعات و خوردن غذاهای حاوی فیبرهای نامحلول مانند نان یا غلات کامل، میوه‌های خشک شده، لوبیا یا نخود خشک به سیستم گوارش کمک می‌کنند. نوشیدن ۸ تا ۱۲ فنجان مایع در روز برای کسانی که تحت درمان سرطان هستند توصیه می‌شود.

وعده‌های غذایی کوچک به رفع کم‌اشتهایی کمک می‌کند

از دست دادن اشتها عارضه جانبی شیمی‌درمانی است، اما به‌جای اجبار به خوردن سه وعده غذایی بزرگ، در طول روز ۵ یا ۶ وعده غذای کوچک‌تر را بخورید تا انرژی‌تان حفظ شود. اضافه کردن مکمل‌های پروتئینی و غذاهای پرکالری به رژیم غذایی شما به حفظ وزن سالم کمک می‌کند. بااین‌حال، همیشه با پزشک خود مشورت کنید تا رژیم غذایی‌تان را مطابق با وضعیت، تشخیص و نیازهای خود تنظیم کنید.

آب‌نبات زنجبیلی تهوع را رفع می‌کند

شیمی‌درمانی اغلب باعث ایجاد حالت تهوع می‌شود اما آب‌نبات زنجبیلی و آب‌لیمو معده را می‌کنند. قبل از غذا یا در طول وعده‌های غذایی از آن‌ها مصرف کنید تا دل‌پیچه را کاهش دهید.

فرنی برای زخم‌های دهانی

زخم‌های دهان می‌توانند حتی خوردن نرم‌ترین غذاها را دردناک کنند. اگر شیمی درمان دهان شما را دردناک کرده است، سعی کنید غذاهای پخته‌شده که به‌راحتی بلعیده می‌شوند، مانند کره، برنج، تخم‌مرغ، فرنی و سوپ بخورید.هرچه غذاها بدون چاشنی باشند بهتر است زیرا نمک یا ادویه‌جات می‌تواند زخم را دردناک‌تر کنند. از غذاهای تند و ترد مثل کراکر، چیپس و سبزی‌ها خام اجتناب کنید و همچنین غذاهای سرخ‌شده، سالسا و فلفل قرمز چینی که باعث زخم می‌شوند مصرف نکنید.

آب‌پرتقال مانع از خشک شدن دهان می‌شود

با قرار دادن مقدار کافی غذاهای شیرین و ترش در رژیم غذایی خود از خشک شدن دهان جلوگیری کنید. نوشیدن مایعاتی مانند لیموناد و آب پرتقال به شما کمک می‌کند که بزاق بیشتری تولید کنید زیرا ترشی آن‌ها غدد بزاق را تحریک می‌کند. بااین‌حال، اگر شیمی‌درمانی باعث زخم دهان و گلودرد شده است این نوع غذاها را نخورید و ننوشید زیرا علائم شما را بدتر می‌کنند.

پیاز و سیر سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند

پیاز و سیر (کبابی، پخته یا خام) به‌عنوان مبارزان با سرطان به‌شدت توصیه می‌شوند زیرا سطح بالای آنتی‌اکسیدان آن‌ها باعث واکنش طبیعی سیستم ایمنی بدن علیه سرطان می‌شود. درواقع، پیاز با طعم قوی حتی می‌تواند رشد برخی از سلول‌های سرطانی را مهار کند.

پروتئین پایدار انرژی و عضلات را حفظ می‌کند

 خوردن پروتئین بیشتر هنگام شیمی‌درمانی به شما انرژی می‌دهد و ماهیچه‌هایتان قوی می‌شود. پروتئین‌هایی مانند تخم‌مرغ، ماهی، توفو و مرغ را انتخاب کنید. بسیاری از افراد مبتلابه سرطان متوجه می‌شوند که گوشت قرمز برای آن‌ها طعم فلزی ناخوشایندی دارد.

مواد غذایی غنی از سلنیوم با سرطان مبارزه می‌کنند

آجیل، غذاهای دریایی، جو و برنج قهوه‌ای همه منابع عالی سلنیوم و معدنی برای مبارزه با سرطان هستند. ترکیبات سلنیوم سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند، به‌این‌ترتیب می‌توان آن را به مبارزه با برخی از سرطان‌های مانند لوسمی و ملانوم تبدیل کرد. بااین‌حال، از خوردن ماهی‌های خام جلوگیری کنید زیرا می‌توانند در طول درمان شما را در معرض خطر بیشتری از ابتلا به بیماری‌های سو تغذیه قرار دهند. ماهی‌های آب شیرین مانند ماهی قزل‌آلا و گربه‌ماهی را زیاد مصرف کنید و همیشه مطمئن شوید که کاملاً پخته‌شده‌اند.

مواد غذایی نامناسب در طول شیمی‌درمانی


شیمی‌درمانی به‌عنوان درمانی برای سرطان است که در بیمارستان‌ها در سراسر کشور ارائه می‌شود. شیمی‌درمانی اگرچه برای از بین بردن سلول‌های سرطانی بسیار مؤثر است اما ازآنجاکه بر سلول‌های سالم نیز تأثیر می‌گذارد عوارض جانبی متعددی دارد. تهوع، استفراغ، اسهال، زخم دهان، ریزش مو و کاهش وزن تنها تعدادی از عوارض جانبی شایع در شیمی‌درمانی هستند. هنگامی‌که بیمار سرطانی تحت شیمی‌درمانی قرار می‌گیرد، اجتناب از انواع خاصی از غذاها می‌تواند به کاهش عوارض جانبی کمک کند. در ادامه تعدادی از مواد غذایی نامناسب در طول شیمی‌درمانی معرفی می‌شود:

سبزی‌ها خام

سبزی‌ها خام پر از فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند و بسیاری از بیماران مبتلابه سرطان فکر می‌کنند که خوردن آن‌ها ممکن است پس از شیمی‌درمانی مفید باشد. واقعیت این است که برای حفظ ایمنی و کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های غذایی سبزی‌ها باید پخته شوند.
شیمی‌درمانی موجب کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون فرد و ضعف سیستم ایمنی بدن می‌شود. سبزی‌ها خام مانند خیار و کرفس دارای مقدار بیشتری از باکتری‌ها نسبت به سبزی‌ها پخته‌شده هستند. بزرگ‌سالان سالم می‌توانند طی چند روز بیش از یک بیماری از طریق غذا دریافت کنند اما برای کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند این باکتری‌ها می‌توانند خطرناک یا حتی کشنده باشند. اجتناب از سبزی‌ها سالادی و سبزی‌ها خام و مصرف سبزی‌ها پخته برای بیمارانی که دوره شیمی‌درمانی را می‌گذرانند بهتر است.

غذاهای تند

غذاهای تند نوع دیگری از مواد غذایی هستند که باید در طول شیمی‌درمانی از آن‌ها اجتناب شود. درحالی‌که آن‌ها به‌طور مستقیم به‌سلامت بیمار آسیب نمی‌رسانند، می‌توانند عوارض جانبی شیمی‌درمانی را بدتر کنند. مواد غذایی مانند فلفل‌های تند و غذاهای چاشنی‌دار می‌توانند معده را ناراحت و خطر ابتلا به اسهال را پس از درمان افزایش دهند. غذاهای تند همچنین ممکن است تهوع را افزایش دهند و یا زخم دهان و گلودرد را افزایش دهند.

مرکبات

پس از شیمی‌درمانی باید از مصرف پرتقال، گریپ‌فروت و نارنگی‌ها اجتناب شود و میوه‌های نرم‌تر و خوش‌طعم مانند موز مصرف شود.  زخم‌های دهان عارضه جانبی شایع در شیمی‌درمانی هستند. هنگامی‌که حتی بی‌طعم‌ترین مواد غذایی روی زخم قرار می‌گیرند می‌تواند بسیار دردناک باشد. اسیدیته بالای مرکبات باعث ایجاد زخم‌های دهانی می‌شود. علاوه بر این مرکبات ممکن است در بعضی افراد باعث یبوست شوند.

غذاهای سرخ‌شده

عوارض جانبی شیمی‌درمانی مانند حالت تهوع، استفراغ و بی‌اشتهایی می‌تواند با خوردن غذاهای سرخ‌شده بدتر شود. ازآنجاکه بیماران شیمی‌درمانی اغلب مشکل عدم جذب کالری کافی دارند، دوستان و اعضای خانواده آن‌ها ممکن است غذاهای پرکالری مانند مرغ سرخ‌شده یا سیب‌زمینی سرخ‌کرده را توصیه کنند. این غذاها ممکن است آسیب بیشتری نسبت به مزیت داشته باشند و موجب ناراحتی بیمار شوند. به‌جای غذاهای چرب و سرخ‌شده از غذاهای پخته یا کبابی مصرف کنید.

درمان بی اشتهایی و پراشتهایی در بارداری با تغذیه و رژیم غذایی

معمولا زنانی که در دوران بارداری دچار اختلالات تغذیه‌ای مانند آنورکسی و بولیمیا می‌شوند، در واقع کسانی هستند که پیش از بارداری نیز این مشکلات تغذیه‌ای را داشته‌اند. برای برخی از زنان، تغییرات ناشی از بارداری موجب تشدید علائم ناشی از اختلالات تغذیه‌ای می‌شود و در نتیجه سلامت مادر و کودک را به خطر می‌اندازد. اما برای برخی دیگر از مادران، باردار شدن موجب افزایش اشتها و برطرف شدن نسبی یا کامل اختلال تغذیه‌ای می‌شود چرا که مادر بسیار مشتاق است به نتیجه خوبی از بارداری خود برسد و عادات تغذیه‌ای خود را اصلاح می‌کند. صرف نظر از این مسائل، به علت نیاز بسیار حیاتی مادر و کودک به تغذیه مناسب در این دوره، لازم است که درمان‌های پزشکی تخصصی در این زمینه صورت گیرند تا پزشک مطمئن شود که اختلال تغذیه‌ای مادر در روند بارداری مشکلی ایجاد نمی‌کند.

اگر از یک اختلال تغذیه‌ای در بارداری رنج می‌برید، بسیار مهم است که به پزشک مراجعه کنید تا این مشکل برطرف شده و سلامت خود و کودکتان را حفظ کنید. برای درمان موثر اختلال تغذیه‌ای در دوران بارداری لازم است به طور منظم به متخصص تغذیه مراجعه کنید تا او بتواند رشد کودک شما را از نزدیک تحت نظر داشته باشد. متخصصین تغذیه به شما کمک می‌کنند که اطمینان حاصل کنید که مواد غذایی کافی به بدن شما و کودکتان می‌رسد. روش‌های درمانی مختلفی برای رفع اختلالات تغذیه‌ای در بارداری وجود دارد که به کمک آن‌ها می‌توانید مشکل خود را حل کرده و به بهترین نتایج ممکن از بارداری خود برسید. برای کسب اطلاعات بیشتر یا تعیین وقتی قبلی با ما تماس حاصل فرمایید.

علائم اختلال تغذیه‌ای در دوران بارداری


علائم اختلال تغذیه‌ای در دوران بارداری عبارتند از:

  • افزایش وزن بسیار کم یا عدم افزایش وزن و حتی کاهش وزن در بارداری
  • عدم تمایل به خوردن بسیاری مواد غذایی
  • احساس ترس شدید از اضافه وزن
  • انجام دادن ورزش‌های شدید و پرفشار برای سوزاندن کالری
  • ایجاد عمدی حالت استفراغ برای بالا آوردن غذای خورده شده
  • خستگی مزمن
  • سرگیجه، سردرد، سیاهی رفتن چشم‌ها
  • نخوردن یک وعده‌ی غذایی
  • مشکل در تمرکز
  • کناره‌گیری از اعضای خانواده و دوستان
  • افزایش اضطراب و افسردگی

تاثیرات اختلال تغذیه‌ای در دوران بارداری


در صورتی که اختلال تغذیه‌ای در بارداری به طور تخصصی درمان نشود، می‌تواند تاثیرات بسیار زیاد و مهمی داشته باشد. با درک کردن این موضوع که اختلال در خوردن چگونه جنبه‌های مختلف زدگی شما و کودکتان را تحت تاثیر قرار می‌دهد، شاید بیشتر تشویق شوید که برای حل این مشکل اقدام کنید و از پزشک کمک بخواهید. مواردی که در ادامه آمده‌اند تنها برخی از تاثیرات اختلال تغذیه در بارداری هستند.

  • زایمان زودرس
  • وزن کم کودک در هنگام تولد
  • اختلالات قلبی
  • مرگ جنین در شکم
  • دیابت بارداری
  • سقط جنین
  • مسمومیت بارداری
  • بروز عوارض در هنگام زایمان
  • مشکلات تنفسی
  • رشد غیرعادی جنین
  • افزایش خطر نیاز به جراحی سزارین
  • مشکل در شیردهی

 اختلال تغذیه، همچنین تاثیرات بسیار بزرگی بر سلامت روحی و روانی شما دارد، خصوصا اگر برای درمان مشکل تغذیه‌ای خود اقدام نکنید. برخی از تاثیرات روانی اختلال تغذیه عبارتند از:

  • افسردگی پس از زایمان
  • حمله وحشت یا اضطراب
  • اعتماد به نفس کم
  • داشتن تصور بد در مورد بدن خود
  • فکر کردن به خودکشی

رژیم غذایی برای درمان کاهش اشتها در دروان بارداری


آنورکسی نوعی اختلال غذایی است که موجب می‌شود شخص رژیم‌های غذایی سخت بگیرد و به شدت برای کم کردن وزن خود تلاش کند و هر کاری را برای جلوگیری از اضافه شدن وزن خود انجام دهد. آنورکسی می‌تواند یک بیماری مزمن باشد که حتی تا پایان عمر ادامه پیدا کند اما مکن است این مشکل تنها در دوران بارداری ایجاد شود و شخص بسیار نسبت به وزن خود حساس شود. برخی توصیه‌های غذایی که در ادامه آمده می‌توانند کمک‌کننده باشند.

 وعده‌های غذایی بیشتر اما کوچکتر بخورید

خوردن یک وعده غذایی بزرگ برای یک زن باردار مشکل است. معده‌ی  شما فضای کافی برای بزرگ شدن را ندارد و بنابراین خوردن غذای زیاد موجب احساس ناراحتی و تهوع شما می‌شود. چیزی که اغلب متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند این است که شما وعده‌های غذایی بیشتری رد طول روز داشته باشید و در هر وعده مقدار غذای کمتری بخورید. یک وعده غذایی کوچک بسیار راحت‌تر هضم می‌شود و شما دیگر احساس نفخ نمی‌کنید. در این حالت شما می‌توانید تا ۷وعده‌ی غذایی کوچک در طول روز داشته باشید. سعی کنید هر سه ساعت یکبار مقدار بسیار کمی غذا بخورید و خواهید دید که چقدر غذا خوردن برای شما آسان شده و دیگر احساس بی‌اشتهایی یا تهوع در برابر غذا ندارید.

غذای فست فود نخورید

غذای فست فود شاید بسیار خوش طعم باشد اما بسیار سنگین و پرکالری است و این درحالی است که ارزش غذایی چندانی ندارد. افرادی که غذای فست فود می‌خورند متوجه نمی‌شوند که چه مقدار چربی و کالری در همان همبرگر، اسنک یا ساندویچ کوچک هست. اگر دچار کم‌اشتهایی شده‌اید، از خوردن فست فود خودداری کنید تا ببینید چگونه این کار بر اشتهای شما اثر خواهد گذاشت.

فیبر بیشتری مصرف کنید

زنان بسیار از اقرار کردن به این موضوع احساس شرم می‌کنند اما اغلب آن‌ها در دوران بارداری دچار مشکل یبوست می‌شوند. یکی از راه‌های درمان یبوست و ایجاد حس گرسنگی و افزایش اشتها این است که غذاهای غنی از فیبر بخورید. فیبر موجب می‌شود که اشتهای شما به غذا بیشتر شود و از سوی دیگر مشکل نفخ و یبوست برطرف شود.

فعالیت کنید

بسیاری از زنانی که باردار می‌شوند، دیگر در رختخواب می‌بینند و ورزش‌هایی که قبلا انجام می‌داده‌اند را انجام نمی‌دهند. اما این کار اصلا ایده‌آل و مفید نیست. شما باید همچنان فعال باقی بمانید حتی اگر فعال بودن به معنای یک پیاده‌روی سبک دور شهر باشد. بدن شما باید حرکت کند.  فعال بودن کمک می‌کند که دستگاه گوارشی نیز غذا را زودتر هضم کند و شما نیز احساس گرسنگی بیشتری داشته باشید. اگر به دنبال راهی برای به دست آوردن اشتهای خود هستید، شروع به انجام یک ورزش یا فعالیت کنید. حتی شنا کردن نیز بسیار مفید است و بسیار توصیه می‌شود.

دمای محیط را تغییر دهید

برخی از زنان زمانی که باردار می‌شوند ذائقه‌شان تغییر می‌کند و بیشتر ترجیح می‌دهند که غذای سرد بخورند و یا برعکس غذاهای گرم‌تر را دوست دارند. توجه کنید که آیا چنین تغییری در شما نیز ایجاد شده است یا خیر.

ویتامینهای خود را مصرف کنید

به خاطر داشته باشید و که ویتامین‌ها و DHA که پزشک برای دوران بارداری شما تجویز کرده است را به صورت مرتب مصرف کنید. مصرف ویتامینه ا باید مثل مسواک زدن، به بخشی از روتین شما تبدیل شود. در حالت ایده‌آل بهتر است مصرف ویتامینها را یک ماه قبل از باردار شدن و یا حداقل  بلافاصله بعد از باردار شدن آغاز کنید. این کار موجب می‌شود که کمبود‌های تغذیه‌ای شما جبران شوند.

رژیم غذایی برای افزایش اشتها


برای آنکه اشتهای خود در دوران بارداری را حفظ کنید، باید برخی نکات و دستورالعمل‌های مربوط به تغذیه سالم و صحیح در بارداری را دنبال کنید:

آب زیاد بنوشید

گاهی اوقات زنان باردار، تشنگی را با گرسنگی اشتباه می‌گیرند. از آنجایی که بدن زن باردار از درون بسیار فعال و درگیر رشد جنین است، ممکن است به مایعات بیشتری نیاز داشته باشد. لازم است حداقل در طول روز ۸ لیوان آب بنوشید، خصوصا اگر آب و هوای منطقه شما گرم است.

غذای مغذی بخورید و نه صرفا غذای پرکننده معده

توجه کنید که غذاها، میان وعده‌ها و نوشیدنی‌هایی که میخورید مغذی باشند و ارزش غذایی داشته باشند و نه این که فقط معده شما را پر کنند. غذاهایی انتخاب کنید که شما را سیر می‌کنند اما بیش از حد احساس پر شدن به شما نمی‌دهند. یک تکه کلوچه مافین با غلات کامل و یک برش پنیر، بیشتر از دو دونات شما را سیر نگه می‌دارد. همچنین بهتر است غذاهایی بخورید که خوردن آ بیشتر طول می‌کشد. خوردن یک ظرف سالاد بسیار بیشتر از یک کاسه سیب زمینی پوره شده وقت می‌برد.

غذاهای سالم و مغذی در دسترس داشته باشید

اگر مرتبا به یخچال و قفسه‌ها سر می‌زنید و دلتان می‌خواهد چیزی بردارید و بخورید، پس بهتر است همیشه توجه کنید که یخچال و قفسه‌های شما پر از غذاهای مفید و مغذی باشد. برای مثال اگر یک پارچ فالوده‌ی طالبی در یخچال بگذارید و کم کم از آن بخورید، ویتامین C و A مورد نیاز بدن خود در آن روز را تامین کرده‌اید

در مقابل هوس خود مقاومت کنید

زمانی که در حال خرید کردن هستند از برداشتن مواد غذایی که جزء رژیم غذایی شما نیستند خودداری کنید. بدین صورت شما از ذخیره کردن غذاهای ناسالم در خانه جلوگیری می‌کنید و در نتیجه جلوی وسوسه خود برای خوردن این غذاها را میگیرید.

به طور منظم و مرتب غذا بخورید

وعده‌های غذایی خود را در طول روز پخش کنید تا در یک وعده‌ی غذایی، مقدار زیادی غذا نخورید. به جای آن ۵ یا شش میان وعده‌ی کوچک غذایی در طول روز داشته باشید. اگر در یک وعده غذای زیادی بخورید احساس پری بیش از حد می‌کنید که بسیار ناخوشایند است، خصوصا اگر جنین در شکم شما بزرگ شده باشد و بنابراین فضای چندانی در شکم شما نیست. پر شدن بیش از حد معده موجب نفخ معده و گاز روده، سوزش سر دل و فشار به دستگاه گوارشی می‌شود.

وزن خود را تحت نظر داشته باید

میزان اضافه وزن مادر در دوران بارداری می‌تواند نشان دهد که او غذای بیش از حد کم یا زیاد می‌خورد یا خیر. اگر شما طی مدت زمان کوتاهی مقدار زیادی وزن اضافه کنید، این بدین معناست که کالری بیش از حدی دریافت کرده‌اید. از سوی دیگر از اضافه‌ی وزن شما کمتر از میزان قابل انتظار باشد، میزان مصرف کالری شما کافی نیست.

درمان بی اشتهایی و کم اشتهایی در کودکان و بزرگسالان با تغذیه و رژیم غذایی

کم‌اشتهایی بدین معناست که کودک کمتر از قبل، میل به غذا خوردن دارد. بسیاری از عوامل می‌توانند موجب کاهش اشتهای کودک شوند، از جمله: بیماری، مشکلات روانی مانند افسردگی یا اضطراب یا مصرف برخی داروها. بیماری‌هایی مانند انسداد مزمن ریوی، بیماری کلیوی، ایدز، کم‌کاری تیروئید و برخی از انواع سرطان‌ها نیز اغلب موجب کاهش اشتها و کاهش وزن غیر ارادی بیمار می‌شوند. بسیار مهم است که افرادی که دچار کم‌اشتهایی شده‌اند، هر آن چه که می‌توانند تحمل کنند را بخورند چرا که برای حفظ حجم عضلانی بدن، قدرت بدنی، عملکرد سیستم ایمنی و ترمیم زخم‌ها و آسیب‌ها و داشتن انرژی کافی، لازم است که مواد مغذی کافی به بدن شخص برسد.

کم‌اشتهایی یکی از مشکلات جسمی محسوب می‌شود که هر فرد با هر سنی ممکن است به آن مبتلا شود. افزایش اشتها می‌توان کار چالش‌برانگیز و سختی باشد، خصوصا اگر غذاها به نظر شما نچسب و نخواستنی باشند و شما بخواهید وزن خود را افزایش بدهید. اما لازم نیست نگران باشید ؛ شما می‌توانید از تکنیک‌های مختلفی استفاده کنید تا به تدریج به بدن خود بیاموزید که غذای بیشتری مصرف کنید و بتوانید دوباره از غذا خوردن لذت ببرید. متخصص تغذیه نکات تغذیه فوق‌العاده‌ای را به شما آموزش می‌دهند که با کمک آن بتوانید اشتهای عادی خود را دوباره بازیابید. برای کسب اطلاعات بیشتر یا تعیین وقتی قبلی با ما تماس حاصل فرمایید.

غذاهایی برای کمک به کم‌اشتهایی


غذاهای غنی از پروتئین

فرآورده‌های لبنی مانند ماست، پنیر و بستنی، حاوی پروتئین هستند که ممکن است برای افرادی که دچار کم‌اشتهایی شده‌اند، بیشتر قابل تحمل باشند چرا که طعم و مزه ملایمی دارند و قورت دادن آن‌ها آسان است. علاوه بر این مخلوط کردن بستنی یا شیر با پودر پروتئین موجب می‌شود که مواد غذایی بیشتری همراه با میزان کمی غذا وارد بدن شود.

(غذای بی ادویه و ملایم)

ممکن است برای افرادی که بر اثر مریضی دچار کم‌اشتهایی شده‌اند، مصرف غذاهای ملایم و کم ادویه مانند کلوچه،برنج ساده، پوره سیب زمینی یا نان ساده، قابل تحمل تر باشد غذاهایی که چرب و پرادویه هستند موجب تشدید حالت تهوع یا استفراغ می‌شوند و باید در هنگام مریضی از خوردن آها خودداری کرد تا این که فرد بهبودی پیدا کرده و دوباره اشتهای خود را به دست بیاورد.

مصرف مایعات به اندازه‌ی کافی

افرادی که بر اثر حالت تهوع و استفراغ دچار بی اشتهایی می‌شوند باید توجه داشته باشند که حتما آب و مایعات کافی بنوشند تا از بی‌آبی بدن خود پیشگیری کند. افرادی که دچار بی اشتهایی هستند می‌توانند آب سرد یا یخ ساده یا آبی که با زنجبیل طعم دار شده است را به صورت جرعه‌جرعه بنوشند تا از بی‌آب شدن بدن خود جلوگیری کنند. همچنین خوردن میوه یخمک، ژله، چایی یا قهوه‌ی سرد نیز به دریافت مایعات بیشتر کمک می‌کنند.

غذاهایی حاوی طعم‌دهنده و چاشنی

برخی از افراد به خاطر نداشتن طعم و مزه‌ی غذا، میلی به آن ندارند؛ برای مثال در حال گرفتن رژیم‌های غذایی کم‌نمک هستند یا به خاطر بیماری خاصی فعلا باید رژیم غذایی سبک و ملایم و بدون ادویه داشته باشند. این افراد می‌توانند از سبزیجات خشک معطر یا ادویه‌های مفیدی مانند سیر، دارچین و زنجبیل استفاده کنند. اضافه کردن گوجه و آب‌لیمو به غذا نیز موجب می‌شود که غذا خمش طعم تر شود و بیشتر از غذایشان لذت ببرند. افرادی که در حال انجام شیمی‌درمانی یا پرتو درمانی هستند یا افرادی که داروهای خاصی مصرف می‌کنند که باعث می‌شود در دهانشان مزه فلز حس کنند ، می‌توانند آب‌نبات‌های نعنایی یا لیمویی در دهان خود بگذارند و یا قبل از خوردن غذا از دهان‌شویه استفاده کنند تا مزه‌ی فلز از دهانشان برود و اشتهای خود را به دست بیاورند.

غذای سرد

ممکن است افرادی که دچار کم‌اشتهایی شده‌اند، از بوی غذا بدشان بیاید بنابراین برای این افراد خوردن غذای سرد یا غذای هم‌دما با محیط آسان‌تر است چرا که این غذاها بوی کمتری از غذاهای داغ می‌دهند. غذاهایی مانند ساندویچ سرد، پاستا و سالاد مرغ می‌توانند برای افراد مبتلا به حالت تهوع، بیشتر قابل تحمل باشند.

تقسیم‌بندی غذا

افرادی که دچار بی اشتهایی شده‌اند می‌توانند به جای فشار وارد آوردن به سیستم گوارشی خود و خوردن غذا با بی‌میلی، هر دو یا سه ساعت مقدار کمی غذا بخورند تا بتوانند کالری مورد نیاز را به بدن خود برسانند. افراد مبتلا به دیابت که دچار بی اشتهایی می‌شوند باید سعی کنند در هر ساعت حدود ۱۵ گرم و یا هر سه ساعت یکبار ۵۰ گرم کربوهیدرات مصرف کنند و همچنین داروهای خود را نیز به موقع بخورند تا سطح قند خون آن‌ها ثابت باقی بماند و از بروز مشکلات آتی جلوگیری کنند.

غذاهای تحریک‌کننده اشتها

تا زمانی که شما با انجام درمان‌های فعلی، دوباره اشتهای خود را به دست می‌آورید، باید اشتهای خود را با غذاهای خاصی تحریک کنید تا بتوانید مواد مغذی لازم را به بدن خود برسانید.
برای داشتن میل به غذا بهتر است غذاهایی بخورید که طعم دار شده‌اند. غذاهایی که با گیاهان خشک، ادویه‌ها، و سایر طعم‌دهنده‌های طبعی درست شده‌اند برای افراد مبتلا به کم‌اشتهایی مانند افراد افسرده، افراد مبتلا به سوءتغذیه و افراد مسن، می‌توانند بسیار مفید باشند. بهترین راه برای فعال کردن طعم و بوی ادویه و سبزیجات خشک این است که آن‌ها را قبل از اضافه کردن به غذا کمی در روغن زیتون تفت بدهید. اضافه کردن آب لیمو، زنجبیل، سبزی‌های خشک و سرکه موجب می‌شود که ترشحات گوارشی فرد بیشتر شوند و در نتیجه میل بیشتری به غذا داشته باشد.

راحتی و دلپذیری

زمانی که بیمار هستید، درست کردن غذا می‌تواند کار بسیار آزاردهنده‌ای برای شما باشد. شما می‌توانید از قبل برخی از مواد غذایی مورد نیاز برای پخت و پز را بشویید، خورد کنید و در فریزر نگه‌داری کنید و یا غذاهای آماده سالم مانند سبزیجات خرد شده و فریز شده و غذاهای فریز شده ارگانیک خریداری کنید تا در هنگام غذا پختن این کار را راحت‌تر انجام دهید.

رژیم غذایی برای افزایش اشتها


حتما صبحانه بخورید و وعده‌های غذایی بیشتری بخورید

حتی اگر در حالت عادی و همیشگی هم صبحانه نمی‌خورید، مقدار کمی غذا برای صبحانه بردارید. خوردن صبحانه می‌تواند اشتهای شما به غذا را بیشتر کند. همچنین شما احتمالا در صبح بیشتر از مواقع دیگر احساس گرسنگی می‌کنید و این فرصت مناسبی برای مصرف کالریهای مورد نیاز بدن با خوردن تخم‌مرغ، غلات کامل، پنیر و شیر است.
زمانی که اشتهایی برای غذا خوردن ندارید بهتر است در هر وعده غذای کمتری بخورید اما تعداد وعده‌های غذایی خود را افزایش دهید. سعی کنید علاوه بر صبحانه، ناهار و شام، بیت هر وعده غذای اصلی، دو یا سه بار میان وعده بخورید.

زمانی که کم‌اشتها هستید، کالری مورد نیاز را به بدن خود برسانید

گاهی اوقات برای شما راحت‌تر است که کالری مورد نیاز بدن خود را با نوشیدنی‌ها تامین کنید. خوردن آبمیوه و شیر کامل، گزینه‌های خوبی هستند. شما همچنین می‌توانید میوه‌های سالم و پرکالری را با هم در مخلوط‌کن میکس کرده و بخورید. می‌توانید موز را با یک قاشق کره بادام زمینی و یک فنجان شیر کامل مخلوط کمید. این ترکیب ۳۵۰ کالری دارد. مخلوط ۸ اونس آب پرتغال و یک فنجان توت‌فرنگی و ۱۸ عدد بادام نیز ۳۲۰ کالری دارد.
نوشیدنی‌های حاوی مکمل نیز می‌توانند برای شما مفید باشند. این نوشیدنی‌ها در بطری‌هایی به صورت آماده به فروش می‌رسند و در هر وعده‌ی آن‌ها (۸اونس) ۳۶۰ کالری موجود است. این نوشیدنی‌ها منبع خوبی برای پروتئین هستند و با ویتامین‌ها و مواد معدنی، غنی شده‌اند و به شما کمک می‌کنند در روزهایی که اصلا میلی به غذا خوردن ندارید، مواد مغذی و کالری لازم را به بدن خود برسانید.

بر مصرف کالری بیشتر تمرکز کنید

زمانی که دچار کم‌اشتهایی می‌شوید، خوردن هر یک کالری اضافه نیز برای شما نقش مهمی دارد. می‌توانید برای مصرف کالری بیشتر از غذاهای پرکالری استفاده کنید. روغن، کرده، شیر خشک و عصاره‌ی گوشت از منابع خوب پرکالری هستند که موجب نمی‌شوند معده شما پر شده و زود احساس سیری کنید. اگر به یک فنجان پوره سیب زمینی، تنها یک چهارم فنجان شیر خشک اضافه کنید، کالری آن از ۲۳۰ به ۳۸۵ می‌رسد. به سبزیجاتی که می‌خورید، روغن زیتون بزنید. هر قاشق چایی‌خوری از زیتون، ۴۵ کالری دارد. همچنین می‌توانید مغزی جاتی که دوست دارید را به غذای خود اضافه کنید. اضافه کردن کرده به نان، سیب زمینی و سبزیجات نیز راه خوبی برای اضافه کردن کالری به غذا و همچنین خوش‌بو و خوش‌طعم کردن غذا است. در ماستی یا غذای صبحانه‌ی خود نیز می‌توانید میوه‌های خشک و مغزی جات بریزید.

تغذیه و رژیم غذایی دوران بارداری برای رشد، وزن گیری و باهوش شدن جنین

آنچه زن در دوران بارداری می‌خورد، بر رشد جسمی و ذهنی کودک در سال‌های بعد تاثیر می‌گذارد. اگر در زمان تشکیل جنین مواد مغذی کافی به بدن زن نرسد، جنین در معرض مشکلات هنگام تولد و اختلال یادگیری قرار می‌گیرد. تغذیه مناسب و سلامت زن در دوران قبل از بارداری نیز در تغذیه مناسب نوزاد تاثیر دارد.

قبل از تولد، نوزاد باید تمام مواد مغذی مورد نیاز خود را از بدن مادر دریافت کند. رشد طبیعی نوزاد به کسب کالری و مواد مغذی مناسب مانند ویتامین‌ها و مواد معدنی بستگی دارد. مقدار دقیق مواد مورد نیاز در طول بارداری متفاوت است، اما حفظ یک رژیم سالم و دارای انواع غذاهای مغذی می‌تواند بیشتر نیازهای کودک را برآورده کند. متخصص تغذیه بهترین رژیم غذایی را برای رشد جنین پیشنهاد می کنند. جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با ما تماس بگیرید.

مواد مغذی لازم برای رشد جنین


اسید فولیک

دریافت اسید فولیک برای مادر باردار از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا مانع تولد نوزاد با نقص لوله‌های عصبی مانند اسپینا بیفیدا (رشد غیر طبیعی بخشی از ستون فقرات و نخاع) و آنانسفالی (فقدان جمجمه) می‌شود. وجود این نقایص جدی در هنگام تولد نوزاد باعث فلج مادام العمر و تولد نوزادی می‌شود که فاقد بخشی از مغز است. اسید فولیک به تقسیم سلولی و تشکیل سلول کمک می‌کند و در دوران بارداری به نوزاد در تشکیل لوله‌ای عصبی که به نخاع و مغز تبدیل می‌شود کمک می‌کند. اگر جنین اسید فولیک کافی دریافت نکند، ممکن است لوله عصبی به درستی بسته نشده و کودک را در معرض خطر نقص‌هایی قرار دهد. با این حال، با اضافه کردن اسید فولیک به رژیم غذایی، می‌توانید از ایجاد مشکلاتی همچون شکاف لب و وزن کم هنگام تولد پیشگیری کنید. می‌توانید با خوردن سبزیجات برگ‌دار سبز رنگ، موز یا آجیل، ۶۰۰ میکروگرم اسید فولیک مورد نیاز روزانه‌ی خود را دریافت کنید.

آهن

وجود آهن کافی در رژیم غذایی فرد باردار از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا آهن نقش مهمی در رشد مغز کودک دارد. آنمی یا کمبود آهن در نوزادان ممكن است باعث تاخیر در رشد سیستم عصبی شنوایی شده و توانایی كودك برای درك صدا را با خطر روبرو کند. این مشکل به مرور زمان باعث ایجاد مشکلات زبانی می‌شود. هنگامی که یک مادر به اندازه کافی آهن دریافت نکند، ممکن است نوزاد او نیز در هنگام تولد وزن کمی داشته باشد. کم وزنی ممکن است عوارضی برای نوزاد به همراه داشته باشد. با این حال، مادر نباید آهن بیش از حد دریافت کند، زیرا مقدار اضافی آهن، سمی و برای بدن خطرناک خواهد بود. دریافت آهن از یک رژیم سالم بهتر از استفاده از قرص‌های آهن در دوران بارداری است زیرا قرص آهن باعث می‌شود آهن بیش از حد نیاز به بدن مادر برسد.

روی

روی به رشد و تکثیر سلول‌های نوزاد متولد نشده کمک می‌کند و یک ماده‌ی مغذی ضروری در تمام مراحل بارداری است. بدون روی، کودک در معرض خطر سقط جنین در مراحل اولیه بارداری قرار خواهد گرفت. همچنین عدم وجود روی می‌تواند باعث مسمومیت خونی شود. یک زن باردار باید در دوران بارداری روزانه بین ۱۲ تا ۱۵ میلی گرم روی در رژیم غذایی خود داشته باشد. گوشت گوسفند و گاو حاوی روی است و گیاهخواران می‌توانند روی مورد نیاز بدن را از غلات غنی شده، آجیل و لوبیا دریافت کنند.

ید

عدم مصرف ید کافی در دوران جنینی منجر به نارسایی توجه و اختلال بیش فعالی در نوزادان می‌شود. کمبود ید بسیار شدید حتی می‌تواند باعث عقب ماندگی ذهنی شود. زنان باردار نیازمند ید بیشتر از حد معمول هستند زیرا در بارداری ترشح هورمون تیروئید در مادر حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و منجر به کمبود ید می‌شود. زمانی که مادر و نوزاد ید کافی دریافت نکند، ممکن است به گواتر یا مشکلات تیروئید مبتلا شوند. مصرف نمک ید دار همراه با غذا باعث تامین ید مورد نیاز بدن می‌شود.

دوکوزاهگزانوئیک اسید

دوکوزاهگزانوئیک اسید که به DHA نیز معروف است، نوعی اسید چرب امگا ۳ است که به رشد مغز نوزاد کمک می‌کند. دریافت مقدار کافی DHA باعث افزایش هوش نوزاد شده، قدرت یادگیری و مدت زمان توجه نوزاد را افزایش می‌دهد. دریافت DHA با افزودن ماهی سالمون یا تخم مرغ‌های غنی شده با امگا ۳ به رژیم غذایی امکان‌پذیر است. مادران باردار باید روزانه ۲۰۰ میلی گرم DHA مصرف کنند تا مغز، چشم، و سیستم عصبی نوزاد به خوبی رشد کند.

کلسیم

کلسیم نه تنها باعث تقویت استخوان‌ها در بزرگسالان می‌شود، بلکه با افزایش رشد استخوان‌، باعث رشد جنین نیز می‌شود. کلسیم به لخته شدن خون، ارسال سیگنال عصبی، انقباض عضلات، آزاد سازی هورمون و تنظیم ضربان قلب کمک می‌کند. مادران باردار باید اطمینان داشته باشند که کلسیم مورد نیاز بدن خود را در دوران بارداری را دریافت می‌کنند تا کلسیم کافی به نوزاد برسد، اگر چه معمولا نیاز به مصرف مکمل‌های کلسیم نیست مگر اینکه مادر کمبود کلسیم داشته باشد. متخصصان تغذیه معتقدند که هر انسان، از جمله زنان باردار، باید روزی ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم دریافت کند. اگر مادر کمبود کلسیم داشته باشد باعث رشد نوزادی می‌شود که بیشتر مستعد افزایش درصد چربی بدن و تری گلیسیرید خون بوده و به انسولین مقاوم است.

ویتامین‌ها

مادرها به الفبایی از ویتامین‌ها، از جمله ویتامین A، ویتامین B، ویتامین C و ویتامین D نیاز دارند. ویتامین‌ها نقش مهمی در رشد جنین ایفا می‌کنند. ویتامین A و بتا کاروتن در رشد استخوان‌ها و دندان‌ها ، ایجاد پوست سالم و رشد چشم به کودک کمک می‌کنند. با اینکه زن باردار باید روزی ۷۷۰ میکروگرم ویتامین مصرف کنند، زنان باردار باید میزان دریافت ویتامین‌ A مشتق از حیوانات را محدود کنند، زیرا ویتامین A حیوانی تاثیر منفی بر رشد نوزاد می‌گذارد. ویتامین‌های گروه B هر کدام فوایدی دارند، از ویتامین B-1 که سیستم عصبی و سطح انرژی را در دوران بارداری تنظیم کرده تا ویتامین B-12 که به تشکیل گلبول‌های قرمز خون کمک می‌کند. ویتامین C به حفاظت از بافت‌های بدن کمک کرده، و ویتامین D باعث افزایش استحکام استخوان‌ها می‌شود. ویتامین E دارای مزایای متعددی است، مانند کمک به جذب ویتامین K و تشکیل عضله.

پروتئین

جنین در حال رشد به پروتئین نیاز دارد زیرا پروتئین باعث افزایش رشد سلول‌ها شده، برای تقویت استخوان و عضلات، اسیدهای آمینه می‌سازد و تولید خون سالم را امکان پذیر می‌سازد. در مقابل، فقدان پروتئین منجر به ایجاد مشکلات زیادی از جمله عدم رشد مناسب عضلات، مفاصل و استخوان‌ها، نقص عضلات یا استخوان، سقط جنین، آسیب مغزی و خطر ابتلا به نقص‌های زمان تولد می‌شود. اگر مادر باردار دارای کمبود پروتئین باشد، احساس ضعف و خستگی دارد. برای اطمینان از رشد طبیعی کودک، مادر باید روزانه ۷۰ گرم پروتئین از منابعی مانند تخم مرغ، کره بادام زمینی و گوشت دریافت کند. اما باید از خوردن پنیرهای نرم و غیر پاستوریزه به عنوان منبع پروتئین پرهیز کند، زیرا این پنیرها حاوی باکتری‌هایی هستند که باعث بیماری‌های غذایی می‌شوند.

رژیم مخصوص باهوش شدن نوزاد


افزودن برخی از غذاهای تقویت کننده‌ی مغز به رژیم غذایی متعادل دوران بارداری- و حتی قبل از بارداری- باعث تقویت حافظه‌ی نوزاد، مهارت‌های رفتاری و افزایش حافظه می‌شود.

ماهی

ماهی‌های چرب، که غنی از اسید چرب امگا ۳ هستند، یک غذای اصلی برای مغز نوزاد در حال رشد است. زنان باردار باید از مصرف ماهی‌های شکارکننده‌ی بزرگ، مانند اره ماهی، پرهیز کنند زیرا این نوع ماهی‌ها دارای مقدار زیادی جیوه هستند. کپسول‌های روغن ماهی جایگزین مناسبی برای زنانی است که ماهی تازه دوست ندارند.

تخم مرغ

تخم مرغ منبع خوبی از کولین است. کولین باعث بهبود عملکرد مغز و افزایش حافظه در نوزادان در حال رشد می‌شود. مصرف دو عدد تخم مرغ می‌تواند نیاز روزانه‌ی زن باردار به کولین را تامین کند. مصرف تخم مرغ فواید دیگری نیز برای بدن دارد که عبارتند از: تخم مرغ منبع غنی از پروتئین بوده و نوعی آهن دارد که به راحتی جذب میشود. اعتقاد بر این است که هم آهن و هم پروتئین باعث افزایش وزن می‌شوند. هرچه وزن نوزاد در هنگام تولد کمتر باشد، بهره‌ی هوشی یا IQ او نیز پایین‌تر خواهد بود.

میوه‌جات تازه بخورید

میوه‌ها و سبزیجات دارای آنتی اکسیدان‌های قوی هستند که از مغز نوزاد در برابر هر نوع آسیبی محافظت می‌کنند. میوه‌هایی مانند زغال اخته، گوجه فرنگی، و کلم پیچ که رنگ تیره دارند دارای بیشترین مقدار آنتی اکسیدان هستند. اگر زن باردار دچار تهوع یا تنفر از غذاها بوده و محصولات تازه برای او خوشمزه نیست، توصیه می‌شود که روزانه پنج مرتبه سوپ، اسموتی‌ میوه و آب سبزی صد در صد خالص بخورد.

به اندازه کافی بخورید، زیاد نخورید

احتمالا مهم‌ترین عامل برای انتخاب غذاهای مفید برای مغز نوزاد این که شما چه غذایی می‌خورید نیست، بلکه این است که چه مقدار می‌خورید. کم خوری در دوران بارداری بر نحوه‌ی تکثیر سلول‌های مغز جنین و ارتباط این سلول‌ها با دیگر سلول‌های بدن تاثیر می‌گذارد و ممکن است باعث آسیب بخشی از مغز که مسئول تنظیم رفتار و حل مساله است آسیب برساند. از طرف دیگر، افزایش وزن بیش از حد در دوران بارداری باعث زایمان زودرس و ایجاد مشکلات یادگیری و رفتاری در کودکان می‌شود. مقدار کالری دریافتی مورد نیاز برای زن باردار روزانه ۳۰۰ کالری بیشتر از کالری مورد نیاز او در زمان قبل از بارداری است.